Czego nie wiemy o wsiach Warszawy?
Zapraszamy na spotkanie inaugurujące projekt „Wsie Warszawy”, którego celem jest uporządkowanie wiedzy o historii przestrzennej Warszawy i pokazującej jej różnorodność na wielu poziomach.
W dyskusji udział wezmą: Małgorzata Jaszczołt (Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi), Magdalena Krzosek (Fundacja Puszka), Mikołaj Madurowicz (Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW, Towarzystwo Przyjaciół Warszawy), Jerzy Szałygin (Fundacja Ochrony Wspólnego Dziedzictwa Kulturowego „Terpa”, Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków) oraz Anka Wandzel (Spółdzielcza Farma MOST). Prowadzenie: Bogna Świątkowska (Fundacja Bęc Zmiana).
Miejsce: Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi, ul. Krakowskie Przedmieście 66
Biogramy:
Małgorzata Jaszczołt – pełnomocnik Dyrektora w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi. Absolwentka etnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (1993) i Podyplomowego Studium Muzeologicznego UJ (2006); wieloletni kustosz w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie (od 1995), opiekun kolekcji gospodarki podstawowej i rzemiosł. Interesuje ją szczególnie tematyka związana z rzemiosłem i rękodziełem w kontekście historycznym oraz współczesnym, wystawiennictwo muzealne, film etnograficzny oraz muzealnictwo prywatne. Bliskie są jej kwestie związane z lokalnymi tożsamościami. Prowadziła badania terenowe związane z rzemiosłem i rękodziełem, oraz wsiami na warszawskim Ursynowie. Autorka i współautorka wielu wystaw, dokumentów filmowych, artykułów naukowych i popularnonaukowych muzealnych oraz wpisach na blogach instytucjonalnych. Jest autorką koncepcji filmów Wsie Ursynowa (cz. I Introspekcje, cz. II Nostalgicznie, cz. III Społeczność), współautorką książki (z Jerzym Szałyginem i Julią Włodarczyk) Ursynów z pamięci. Szkice etnograficzne (2014) oraz (z Jerzym Szałyginem) Ursynów lokalny. Pod miejską tkanką (2018).
Magdalena Krzosek – projektantka i badaczka środowiskowych historii, miejska ogrodniczka. Specjalizuje się w opiece nad zielenią, realizacji działań w przestrzeni publicznej oraz współpracy z instytucjami kultury i organizacjami pozarządowymi. W Fundacji Puszka współtworzy inicjatywę Miastozdziczenie oraz Społeczne Archiwum Warszawskiej Przyrody. Na Uniwersytecie Warszawskim prowadziła autorskie zajęcia, m.in. „Od sztuki ziemi do designu spekulatywnego”, „Miasto-ogród. Instytucje i praktyki oddolne”, „Między naturą a zielono-błękitną infrastrukturą. Przykład Warszawy” czy „Plantopia. Kulturowe spojrzenia na relacje ludzi i roślin” (2021-2024). Autorka publikacji, wykładów i warsztatów poświęconych relacjom przyrody, ludzi i miasta. We współpracy z Biurem Kultury m.st. Warszawy przygotowała raport „Kultura dla Natury” (2023) poświęcony edukacji przyrodniczej w stołecznym sektorze kultury. Prowadzi pracownię projektową Mikroklimaty (https://mikroklimaty.com/). Wychowała się na lubelskiej wsi.
Jerzy Szałygin – etnograf, konserwator zabytków, muzealnik, od początku pracy zawodowej (1988) związany z ochroną zabytków w Polsce. Pracownik instytucji związanych z ochroną i opieką nad zabytkami. Wieloletni wykładowca akademicki studiów dziennych i podyplomowych m.in. na Uniwersytecie Warszawskim, Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz Akademii Nieświeskiej w Mińsku na Białorusi. Działacz społecznych organizacji oraz fundacji zajmujących się ochroną zabytków w Polsce, prezes Fundacji Ochrony Wspólnego Dziedzictwa Kulturowego Terpa, wieloletni wiceprezes ZG Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków. Uczestnik prac polskich i międzynarodowych komisji konserwatorskich ds. rewaloryzacji i konserwacji zabytków, koordynator i realizator ponad 50 projektów związanych z ochroną polskiego dziedzictwa kulturowego w Polsce i za granicą. Trzykrotnie mianowany rzeczoznawcą Ministra Kultury (obecnie: Rzeczoznawca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie architektura i budownictwo, specjalności architektura i budownictwo drewniane). Autor i współautor pięciu książek (w tym dwóch dotyczących dziedzictwa warszawskiego Ursynowa stanowiących efekt wieloletnich, zespołowych badań nad dziedzictwem tej najmłodszej warszawskiej dzielnicy), ponad dwustu pięćdziesięciu opracowań i artykułów z dziedziny etnografii, ochrony i popularyzacji zabytków oraz ponad 500 dokumentacji obiektów zabytkowych. Trzykrotny stypendysta Ministra Kultury (1999, 2003, 2010). Otrzymał dwukrotnie Złotą Odznakę za Opiekę nad Zabytkami (1998, 2002), Brązowy i Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2011, 2021), Złoty Krzyż Zasługi (2013). Rzeczoznawca Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków ds. oceny ochrony dóbr kultury i ochrony nieruchomych dóbr kultury, specjalista ds. ewidencji, zaleceń i wytycznych konserwatorskich obiektów zabytkowych.
Mikołaj Madurowicz – doktor habilitowany, badacz miasta, geograf, varsavianista, genealog. Pracownik Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, redaktor naczelny czasopisma „Prace i Studia Geograficzne”, przewodniczący Komisji Historycznej Towarzystwa Przyjaciół Warszawy, prezes Stowarzyszenia „Myśl i Twórz”. Naukowo zajmuje się miastem, kartografią literacką i metodologią badań. Autor i redaktor książek, autor blisko stu artykułów naukowych, popularnonaukowych i zupełnie nienaukowych. Był inicjatorem i współorganizatorem cyklu interdyscyplinarnych konferencji naukowych pt. „Współczesna przestrzeń miejska” (2006–2021). Współprowadzi cykl Seminariów Warszawskich. Jest członkiem zarządu Komisji Historii Geografii Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Wyróżniony Odznaką Honorową Zasłużonego dla Warszawy (2023) przyznawaną przez Radę Warszawy za działalność na rzecz miasta.
Anka Wandzel – eseistka, antropolożka, matka dwójki dzieci, członkini spółdzielczej farmy MOST. Autorka tekstów o splotach środowiska, kultury i pracy opiekuńczej w „Dwutygodniku”, „Miesięczniku Znak”, „Przekroju” i „Ładnym Bebe”. W 2024 roku otrzymała stypendium literackie m.st. Warszawy i uczestniczyła w rezydencji artystycznej „Wspólne pole” w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek U-jazdowski. Od 2023 roku prowadzi na „Oko.press” cykl opowieści „Rośliny zza rogu” o miejskich drzewach i chwastach. Wcześniej studiowała i wykładała w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego i była laureatką nagród Fundacji GESSEL dla Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki. Urodzona w 1990 roku w Poznaniu, od dwudziestu pięciu lat mieszka w Warszawie, gdzie czyta, gotuje i łazi z dziećmi po mieście, poszukując po krzakach nadziei w dobie zmian klimatu. Autorka książki Sztuka przetrwania (wyd. Karakter/Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie), w której przedstawia kulisy projektów ekologicznych znanych polskich artystek (Joanny Rajkowskiej, Diany Lelonek, Karoliny Grzywnowicz, Cecylii Malik i innych).