Wol(ic)a przetrwania. Spacer po upartej wsi na i pod skarpą
Wolica uparcie trwa między dwiema utopiami: kapitalistycznym Miasteczkiem Wilanów a socjalistycznym Ursynowem. Wciśnięta między dwie dzielnice wieś ma ponad 600 lat tradycji. Jej trwanie manifestuje się nie tylko w tym, co widoczne gołym okiem: układzie drożnym, ponad stuletnich domach i obiektach małej architektury, a przede wszystkim w ludziach, którzy mieszkają nad skarpą i pod nią od kilkunastu pokoleń. Pielęgnują lokalną tożsamość. Są Woliczanami, a nie mieszkańcami Ursynowa czy Wilanowa, choć dla sąsiadów bywają niewidzialni.
Małego Lonka, który chodził do „podkówki” na terenie SGGW-AR, uczono mówić „po miejsku”, mimo, że już od 1951 r. mieszkał w Warszawie. Wtedy stolica wchłonęła Wolicę, ale tylko na papierze. Prawdziwe zmiany przyniosły lata 70. – przymusowe wywłaszczenia pod budowę kolejnego etapu pasma Ursynów-Natolin. Od decyzji nie można się było odwołać, a kwoty były nienegocjowalne. Rodzina Kazimierza z Wolicy za metr kwadratowy urodzajnej ziemi dostała równowartość paczki papierosów Carmen. Dziś stoją w tym miejscu bloki z wielkiej płyty, które skolonizowały dawną wieś. Na Wolicę miały również chrapkę elity lat 80., które planowały wybudować tam luksusowe osiedla dla sympatyków partii. Mimo to, Wolica przeżyła. Ale jak długo będzie jeszcze trwać?
Na ostatnich wolickich polach pod skarpą rosną dziś grodzone butikowe osiedla, a „dworus”, „dwudniaczki” i „zapłocia” niewiele mówią nowym mieszkańcom. Pola sprzedają Woliczanie, którzy w realiach kapitalizmu zyskują finansowo, ale tracą poczucie bycia u siebie. Czy Wolica przetrwa? I jak dziś, w zmodernizowanej przestrzeni, zdefiniować dziś „wolickość”?
Miejsce spotkania: przystanek autobusowy NUGAT 02
Udział w spacerze jest bezpłatny. Prosimy o zapisanie się minimum 2 dni przed spacerem.
Prowadząca: Julia Kunikowska – doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie etnologia i antropologia kulturowa, badaczka miasta, wsi i przestrzeni na ich przecięciu. Laureatka Warszawskiej Nagrody Edukacyjnej, autorka artykułów naukowych i popularnonaukowych, projektów społecznych i edukacyjnych. Od 2020 roku prowadzi stronę @wolicaiokolica (FB/IG/YT), na której dzieli się wynikami badań do doktoratu. Pracuje w Laboratorium Miasta Muzeum Warszawy. Jej zainteresowania badawcze obejmują między innymi: antropologię wizualną i antropologię pamięci, dziedzictwo materialne i niematerialne, badania w działaniu, geoinformatykę, pracę z archiwami instytucjonalnymi i oddolnymi.