Wsie Warszawy

Ile było wsi w obecnych granicach administracyjnych Warszawy? Jak się nazywały i co po nich pozostało? Ślady wiejskiej zabudowy, pracy i życia są wciąż obecne i przeplatają się z miejską infrastrukturą. Chcemy je rozpoznać i się im przyjrzeć, w geście przypomnienia wiejskiej przeszłości stolicy.

Celem projektu Wsie Warszawy jest stworzenie bazy uporządkowanej wiedzy o historii przestrzennej Warszawy i pokazującej jej różnorodność na wielu poziomach. Warszawa rozrastając się wchłaniała kolejne wsie i tereny wiejskie. W ich miejsce pojawiała się zurbanizowana tkanka wielkomiejska, ogromne osiedla mieszkaniowe, ulice i trasy szybkiego ruchu, dzielnice przemysłowe i biurowe. Chcemy nazwać te wsie, przywrócić je pamięci, a także uzmysłowić, jak historia upraw i roślin, zwierząt i ludzi, jest obecna w tożsamości miasta, jak wpływa na różnorodność poszczególnych miejsc na mapie Warszawy i na jej mieszkańców.

Wsie Warszawy w planie społecznym odnoszą się także do różnorodności tożsamości mieszkańców i mieszkanek Warszawy – zwyczajowo stolica przyciąga osoby z całego kraju, także te wywodzące się z terenów wiejskich. Badając historię Warszawy i transformowania wiejskości w miejskość, będziemy się przyglądać nie tylko aspektom przestrzennym, ale także społecznym, wpływającym na charakterystykę mieszkańców stolicy. Szczególnie interesują nas przyszłe scenariusze, mieszanie porządków, miejskie farmy, sięganie do tradycyjnych metod zapewniania dobrostanu i bezpieczeństwa żywnościowego z jednej strony, a z drugiej przystosowanie ich do dzisiejszych potrzeb i wyobrażeń, aktywne praktykowanie na niekiedy niejasnej granicy miasta i wsi.

W ramach projektu koncentrujemy się nie tylko na wątkach historycznych, ale także architektonicznych, krajobrazowych, społecznych i przyrodniczych. Wątki te stały kanwą spacerów odkrywających wiejskie korzenie, ale także teraźniejszość i przyszłość współistnienia formacji miejskich i wiejskich.

Rezultatem działań jest także drukowana w nakładzie 2000 egz. mapa wybranych wsi dawniej istniejących na terenie dzisiejszej Warszawy, a pełen katalog kilkudziesięciu wsi znajduje się na stronie internetowej, zawierającej także kwerendę źródeł naukowych oraz teksty rozwijające tematykę wiejskości jako wymiaru różnorodności Warszawy.

Projekt Fundacji Bęc Zmiana jest współfinansowany przez m.st. Warszawa w ramach programu „Różnorodna Warszawa”
Kuratorka: Bogna Świątkowska
Koordynacja i promocja: Paula Polak
Identyfikacja graficzna: Aleksandra Sowińska
Strona internetowa: Michał Szota
Tłumaczenie na język angielski: Małgorzata Paprota i Bartosz Wójcik