Grochów
Grochów (dawniej Grochowo), część dzielnicy Praga-Południe
Grochów należał do tak zwanych dóbr skaryszewskich nadanych kapitule płockiej w 1347 przez książąt mazowieckich (założono wówczas wsie: Kawęczyn, Wygoda, Gocław, Kamion i miasteczko Skaryszew – nie zachowało się). Pod nazwą Grochowo był wymieniony w 1570 roku, wraz z wsiami Kawęczyn, Kamion (Kamionek) i Gocław, należącymi do tejże kapituły i leżącymi w archidiakonacie pułtuskim. Wieś duchowna Grochowo w 1580 roku znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego 11 Grochów (Warszawa), Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Groch%C3%B3w_(Warszawa), dostęp: 11.10.2025. ↩︎. Osada została poważnie zniszczona podczas potopu szwedzkiego – w 1661 roku było w niej jedynie 9 domów 22 Encyklopedia Warszawy, red. B. Kaczorowski, Warszawa 1994, s. 226. ↩︎. W roku 1780 król Stanisław August wydzierżawił dobra skaryszewskie i odstąpił je księciu Stanisławowi Poniatowskiemu, wielkiemu podskarbiemu Wielkiego Księstwa Litewskiego, który założył w tym samym roku kolonię Grochów i podzielił całą powierzchnię włości na osiem mniejszych lub większych osad oraz nadał je prawem emfiteutycznym rozmaitym osobom 33 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II, Warszawa 1881, s. 812. ↩︎. W XIX wieku wieś graniczyła od zachodu ze wsią Kamionek i gruntami przedmieść Pragi, od południa z Saską Kępą, od wschodu ze wsiami: Gocław i Wawer, a od północy ze wsiami: Targówek, Ząbki i Kawęczyn.
Od początku XIX wieku do lat 60. XX wieku na Grochowie funkcjonował targ koni i bydła, w miejscu, gdzie pod koniec XIX wieku wzniesiono gmach Instytutu Weterynaryjnego. W XIX wieku Grochów i okolica słynęły z piwa typu monachijskiego i portera z browaru wybudowanego w latach 50. przez Szweda Karola Osterloffa, który rozwinął też produkcję win, wódek, likierów i octu. W XIX wieku dobrą opinią cieszyły się też wyrabiane na Grochowie świece z fabryk Hocha, Stencla i Maetzego, zapałki Bieńkowskiego czy też skóry z garbarni braci Jeromimów 44 Grochów (Warszawa), dz. cyt. ↩︎. Równolegle grochowskie wsie szybko poddano postępującej urbanizacji i zabudowano je budynkami mieszkalnymi – zarówno drewnianymi, jak i murowanymi.
8 kwietnia 1916 roku pierwsze dwie spośród ośmiu części Grochowa zostały włączone w granice Warszawy 55 Tamże. ↩︎.