Koszyki
Koszyki, część dzielnicy Śródmieście i Ochota
Dawna wieś i folwark wydzielone z terenów Ujazdowa i Kałęczyna, utworzone po usypaniu wałów Lubomirskiego i wytyczeniu wzdłuż niego nowej drogi – obecnej ulicy Koszykowej. Obejmował obszar około 53 ha, położony pomiędzy obecnymi ulicami: Koszykową, Śniadeckich, Nowowiejską i pierwotnym traktem prowadzącym w kierunku południowym (obecną ulicą Raszyńską). W obrębie okopów, w trójkącie pomiędzy obecnymi ulicami: Koszykową, Śniadeckich i Noakowskiego, znajdowały się zabudowania i park, a za okopem – pola folwarku 11 Encyklopedia Warszawy, red. B. Kaczorowski, Warszawa 1994, s. 366. ↩︎. W 1778 roku król Stanisław August Poniatowski przekazał folwark dyplomacie Piotrowi Maurycemu Glayre’owi 22 Piotr Maurycy Glayre, Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Maurycy_Glayre, dostęp: 12.10.2025. ↩︎, który wzniósł na jego terenie parterowy pałacyk. Po 1787 budynek został przebudowany według projektu Dominika Merliniego dla bratanicy króla, Teresy Tyszkiewiczowej, której Glayre przekazał posiadłość. Około 1788 roku pomiędzy pałacykiem a ulicą Koszykową zbudowano nowe oficyny, maneż oraz zaprojektowano nowy ogród (według projektu królewskiego ogrodnika Tietza).
Od 1812 roku nieruchomość zmieniała kilkukrotnie właścicieli, aby w 1828 roku stać się własnością rządową użytkowaną przez Szkołę Górniczą. Po 1846 nadeszły kolejne zmiany właścicieli. W 1872 roku ówczesny właściciel, Leon Krupecki, wystawił cały obszar na sprzedaż, która w całości prawdopodobnie nie doszła do skutku. W kolejnych latach cały obszar został rozparcelowany na posesje, na których zaczęto wznosić kamienice. Wówczas kończy się definitywnie wiejska historia Koszyków.
W końcu XIX wieku została podjęta decyzja o wytyczeniu ulicy biegnącej dokładnie po linii głównej alei parkowej. Pałacyk, tak jak i sąsiadujące oficyny, zostały zburzone, a wzdłuż nowej ulicy powstał szereg nowych kamienic czynszowych oraz budynek V Gimnazjum Rządowego Męskiego (obecnie Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej), jak również inne budynki użyteczności publicznej nadające Koszykom wielkomiejskiego charakteru 33 Pałacyk Koszyki. Koszykowa (Lwowska), Fundacja „Warszawa1939.pl”, https://www.warszawa1939.pl/obiekt/koszykowa-palac, dostęp: 12.10.2025. ↩︎.