Pólków
Pólków (dawniej Polików, Polikowo), część dzielnicy Żoliborz
Wieś książęca, później królewska, położona nad Wisłą na północ od Nowej Warszawy, przy drodze prowadzącej z Warszawy przez Zakroczym do Gdańska 11 Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, Warszawa 1887, s. 597. ↩︎. Wzmiankowana w 1367 i 1368 roku. W 1564 roku liczyła 9,5 łanów (około 160 ha) 22 Encyklopedia Warszawy, red. B. Kaczorowski, Warszawa 1994, s. 690. ↩︎. Obejmowała tereny późniejszych osiedli: Bielan, Żoliborza i Marymontu. Część północna Polkowa miała charakter rolniczy (na przełomie XVI i XVII wieku powstał tu folwark), część południowa – przemysłowy (młyny, papiernie, folusze). W pierwszej połowie XVII wieku król Władysław IV nadał część Polkowa kamedułom, a tym samym dał początek Bielanom; inną otrzymał Szpital św. Ducha, co dało początek Faworom; na innej Jan III Sobieski w drugiej połowie XVII zbudował pałacyk dla Królowej Marysieńki – Marymont. Na pozostałych częściach wsi w 1719 roku zbudowano Koszary Gwardii Pieszej Koronnej oraz letnią rezydencję konwiktu pijarów – Joli Bord. W roku 1775 Polków został sprzedany przez kamedułów podskarbiemu wielkiemu koronnemu Adamowi Ponińskiemu, następnie trafia on w ręce rodu magnackiego Myszkowskich 33 Marymont-Potok, Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Marymont-Potok, dostęp: 12.10.2025. ↩︎.
Budowa Wytadeli warszawskiej w latach 30. XIX wieku spowodowała konieczność przeniesienia wsi w rejon pomiędzy Kaskadą a Słodowcem. Pod koniec XIX wieku wieś należała do gminy Młociny, parafii Wawrzyszew. Pólków liczył wówczas 12 domów 44 Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, Warszawa 1887, s. 597. ↩︎. Do Warszawy wieś została przyłączona w 1916 roku. W okresie międzywojennym w tej części Warszawy powstały liczne spółdzielcze osiedla mieszkaniowe. Na początku lat 30. XX wieku według projektu Jana Redy został zbudowany gmach Wyższej Szkoły Służby Pożarniczej 55 Marymont-Potok, dz. cyt. ↩︎.