Szopy
Szopy, Szopy Polskie, Szopy Niemieckie, Szopy Francuskie, część dzielnicy Mokotów
Dawna wieś szlachecka Szopy wzmiankowana była po raz pierwszy w 1456 roku (własność rodu Wierzbowów). W 1580 roku liczyła 2 łany (ok. 34 ha). Od wieku XVII stanowiła własność zakonu karmelitów bosych, po roku 1795 stała się własnością rządową. Władze pruskie pod koniec XVIII wieku na terenie folwarku założyły kolonię Szopy Niemieckie. Na wydzielonym terenie wsi Szopy Polskie założono również Szopy Francuskie. Szopy Polskie zlokalizowane były na południe od Królikarni, Szopy Niemieckie leżały naprzeciwko nich, po przeciwnej stronie późniejszej ulicy Puławskiej 11 Szopy (Warszawa), Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Szopy_(Warszawa), dostęp: 12.10.2025. ↩︎.
W 1827 roku Szopy Polskie miały 26 domów i 140 mieszkańców, Szopy Niemieckie 1 dom i 6 mieszkańców 22 Encyklopedia Warszawy, red. B. Kaczorowski, Warszawa 1994, s. 842. ↩︎. Na początku lat 90. XIX wieku w Szopach Polskich funkcjonowały liczne gospodarstwa ogrodnicze, zajmujące się również produkcją wina. Szopy Niemieckie posiadały szkołę początkową, na ich terenie działała fabryka mydła i świec stearynowych Szolca. Wsie należały do powiatu warszawskiego, gminy Mokotów, parafii Służew 33 Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, Warszawa 1892, s. 21. ↩︎.
Pod koniec XIX w. liczba mieszkańców wsi znacznie wzrosła w związku z budową wąskotorowej kolejki dojazdowej do Góry Kalwarii i Grójca, która do użytku oddana została w 1898 roku 44 Piaseczyńsko-Grójecka Kolej Wąskotorowa, Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Piaseczy%C5%84sko-Gr%C3%B3jecka_Kolej_W%C4%85skotorowa, dostęp: 12.10.2025. ↩︎. W 1905 roku w Szopach Polskich było 17 domów i 809 mieszkańców, w Szopach Niemieckich 16 domów i 928 mieszkańców. W 1916 roku Szopy włączone zostały do Warszawy. W 1938 linia kolejowa została wycofana z Warszawy aż do stacji Szopy, której nazwę w 1943 zmieniono na Dworzec Warszawa Południowa. Kolejka została zlikwidowana w 1969 roku, a obecnie funkcjonuje tu pętla autobusowa i stacja Metro Wilanowska 55 Szopy (Warszawa), dz. cyt ↩︎.
Ostatnim najstarszym świadectwem dawnej zabudowy Szop Polskich jest popadający w ruinę murowany dworek Pyzlów położony przy ul. Potoki 5 zbudowany około 1860 roku 66 Warszawa. Dworek Pyzlów w dramatycznym stanie. Konserwator nie stawia krzyżyka, WP Wiadomości, https://wiadomosci.wp.pl/warszawa/warszawa-dworek-pyzlow-w-dramatycznym-stanie-konserwator-nie-stawia-krzyzyka-6643852288154240a, dostęp: 12.10.2025. ↩︎.