Tarchomin
Tarchomin, część dzielnicy Białołęka
Dawna wieś i trzy folwarki położone nad Wisłą. W XIII wieku wzmiankowany jako wieś szlachecka usytuowana przy szlaku nadwiślańskim do Jabłonny. W XV wieku stanowił własność Jastrzębców – Bolestów i Junoszów. W XVI wieku Weslów, Zaliwskich i Ossolińskich, którzy wystawili tu gotycki kościół p.w. św. Jakuba, przykład późnego gotyku mazowieckiego 11 Encyklopedia Warszawy, red. B. Kaczorowski, Warszawa 1994, s. 864. ↩︎. W 1528 roku Tarchomin miał powierzchnię 4 łanów (ok. 67 ha). Do dóbr tarchomińskich zaliczano wówczas wsie: Tarchomin, Dąbrówkę Szlachecką, Dąbrówkę grzybowską, Kępę Tarchomińską i Świdry. W XVIII wieku Tarchomin połączono z Tarchominkiem i zbudowano w nim drewniany dworek. W 1790 roku dobra tarchomińskie nabył polityk, literat Tadeusz Antoni Mostowski i zbudował na przełomie XVIII i XIX wieku klasycystyczny pałac. W 1827 roku w Tarchominie było 13 domów i 184 mieszkańców. W 1823 roku wybudowano fabrykę octu, rozbudowaną przez farmaceutę i przemysłowca Ludwika Spiessa 22 Ludwik Spiess, Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_Spiess ↩︎. Pod koniec lat 20. XIX w. w rejonie Tarchomina osiedlili się osadnicy mennoniccy 33 Kępa Tarchomińska – cz. m. Warszawa, Holland.org.pl, http://holland.org.pl/art.php?kat=obiekt&id=77, dostęp: 12.10.2025. ↩︎.
Około 1892 roku Tarchomin liczył 230 mieszkańców. W tym czasie dobra tarchomińskie zajmowały obszar 2407 mórg (ok. 1350 ha) 44 Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, Warszawa 1892, s. 164. ↩︎. W końcu XIX wieku rozparcelowano je i założono wówczas Tarchomin Fabryczny. Z dawnych dóbr pozostała tylko rezydencja dworska z małym obszarem gruntu 55 Tamże. ↩︎. Historyczna osada otrzymała nazwę Tarchomina Kościelnego. W 1912 roku Tarchomin zamieszkiwało 141 mieszkańców, w 1921 roku – 256 mieszkańców i stało w nim 51 domów. W 1951 roku Tarchomin przyłączono do Warszawy.